Kinh phí – bài toán khó không chỉ với Gia Lai

Trong suốt quá trình thực hiện đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng DTTS giai đoạn 2015 – 2020” cũng có rất nhiều khó khăn để nhiều địa phương giảm được phần lớn trường hợp tảo hôn hay kết hôn cận huyết thống. Tuy là có giảm nhưng tại một số địa phương lại rất khó khăn và tỉ lệ này có sự biến động đến như thế?

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động là giải pháp phòng, chống tảo hôn hiệu quả ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số – Nguồn: báo Dân tộc và Phát triển

Một phần do phong tục tập quán, nhận thức chưa đúng về việc kết hôn và những tác hại của hôn nhân cận huyết thống hay tảo hôn. Một bài toán nan giải chính là kinh phí để thực hiện những chiến dịch, dự án nâng cao nhận thức của người dân tộc thiểu số… 

Chẳng hạn như tỉnh Gia Lai vào năm 2017, giảm được 18 trường hợp tảo hôn so với năm 2016, nhưng lại tăng thêm 36 trường hợp hôn nhân cận huyết thống. Soi chiếu vào báo cáo kinh phí thực hiện Đề án 498 của tỉnh thì thấy, trong năm 2017, Gia Lai không bố trí được kinh phí để thực hiện (cả ngân sách tỉnh và ngân sách Trung ương).

Trước đó, trong năm 2016, thực hiện Đề án 498, tỉnh Gia Lai cũng chỉ có 200 triệu đồng từ ngân sách Trung ương để triển khai; còn ngân sách tỉnh không có. Do đó, số trường hợp tảo hôn trên địa bàn tỉnh rất cao (1513 trường hợp).

Trong năm 2018, tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn Gia Lai giảm sâu (giảm 393 trường hợp tảo hôn và 38 trường hợp hôn nhân cận huyết thống so với năm 2017). Kết quả này có được phần nhiều nhờ nguồn lực bố trí cho các hoạt động tuyên truyền, cung cấp thông tin kịp thời. Trong năm 2018, Đề án 498 của tỉnh Gia Lai được bố trí 1,463 tỷ đồng để thực hiện (trong đó ngân sách địa phương là 923 triệu đồng, ngân sách Trung ương là 460 triệu đồng).

Tp. Pleiku phát huy vai trò của già làng, Người có uy tín trong đồng bào DTTS tích cực tuyên truyền, vận động xóa bỏ những hủ tục, nạn tảo hôn và HNCHT – nguồn: báo Dân tộc và Phát triển

Việc bố trí kinh phí đủ, kịp thời để triển khai các hoạt động tuyên truyền, vận động là rất cấp thiết để tỉnh Gia Lai nói riêng, các tỉnh vùng dân tộc thiểu số và miền núi nói chung triển khai có hiệu quả Đề án 498. 

Đối với tỉnh Đắk Lắk việc chi tiền để thực hiện các dự án về phòng chống, ngăn chặn tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống cũng gặp nhiều vấn đề. Việc sử dụng ngân sách phải đạt đúng yêu cầu đề ra bao gồm nhiều bộ phận như: chi điều tra, khảo sát, thu thập thông tin, đánh giá thực trạng tình hình tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống…

Một số địa phương khác cũng rơi vào tình trạng tương tự, đặc biệt là các tỉnh vùng núi Tây Nguyên và trung du miền núi Bắc Bộ, những nơi điều kiện kinh tế còn khá nhiều khó khăn thì việc tuyên truyền, phổ cập kiến thức giáo dục cho người dân tộc thiểu số gặp nhiều bất cập hơn bao giờ hết.

Bởi để đạt mục tiêu giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong đồng bào dân tộc thiểu số thì quan trọng nhất vẫn là tuyên truyền nâng cao nhận thức, tuyên truyền về mặt luật pháp, giúp người dân nhận thức đúng sai về quan niệm hôn nhân, xóa bỏ quan điểm sai lệch, cung cấp kiến thức đúng đắn về hôn nhân. 

T.T.T.Thảo